Kijki ustawione raz na cały dzień rzadko działają dobrze. Na podejściu ograniczają swobodę ruchu, gdy są za długie, a na stromym zejściu nie dają pewnego podparcia, gdy są za krótkie. Warto wiedzieć, jak regulować kijki trekkingowe zależnie od nachylenia stoku, rodzaju podłoża i ciężaru plecaka. To prosta czynność, która realnie odciąża kolana, poprawia równowagę i pomaga utrzymać rytm marszu.
Jak regulować kijki trekkingowe na płaskim terenie
Punktem wyjścia jest ustawienie kijków na odcinku poziomym. Stań prosto w butach trekkingowych, oprzyj końcówkę kijka przy stopie i chwyć rękojeść. Łokieć powinien tworzyć kąt zbliżony do 90 stopni. Nie musi być idealny co do stopnia - chodzi o pozycję, w której barki pozostają rozluźnione, a przedramię nie unosi się wysoko ani nie opada w dół.
Dla większości osób o wzroście około 170-180 cm długość robocza wynosi zwykle 115-125 cm. To jedynie orientacyjny zakres. Osoba o dłuższych nogach, chodząca szybko po twardych szlakach, może preferować nieco dłuższe ustawienie. Z kolei przy krótszym kroku, ciężkim plecaku lub słabszej stabilizacji lepiej sprawdza się długość odrobinę mniejsza.
Nie ustawiaj kijków wyłącznie według nadrukowanej skali i wzrostu z tabeli producenta. Tabele pomagają rozpocząć regulację, ale nie uwzględniają długości ramion, wysokości podeszwy butów, techniki chodu ani terenu. Przejdź kilkadziesiąt metrów po równym odcinku. Jeśli musisz unosić barki, skróć kijki. Jeśli stale pochylasz się, żeby dosięgnąć podłoża, wydłuż je.
Długość kijków na podejście i zejście
Najważniejsza zasada jest praktyczna: pod górę kijki skracaj, w dół wydłużaj. Zmiana nie musi być duża. W terenie o umiarkowanym nachyleniu zwykle wystarcza 5 cm, na stromych fragmentach może to być 10 cm lub więcej.
Kijki trekkingowe na podejściu
Na podejściu ręce pracują wyżej względem stóp. Kijek ustawiony na długość z płaskiego terenu zmuszałby do zbyt wysokiego unoszenia dłoni lub stawiania go daleko za sobą. Skróć go tak, aby można było pewnie wbić końcówkę obok kroku i odepchnąć się bez napinania barków.
Przy długim, jednostajnym podejściu regulacja obu segmentów jest uzasadniona. Jeśli nachylenie zmienia się co kilkadziesiąt metrów, nie trzeba zatrzymywać się przy każdej zmianie. Możesz pozostać przy ustawieniu pośrednim, a w najstromszych miejscach chwycić rękojeść niżej. To kompromis szybszy, choć daje mniejszą precyzję niż pełna regulacja.
Na trawersie, czyli podczas marszu w poprzek zbocza, kijki warto ustawić asymetrycznie. Kijek po stronie wyżej położonej powinien być krótszy, a po stronie niższej - dłuższy. Dzięki temu dłonie pracują na podobnej wysokości, a sylwetka nie przechyla się niepotrzebnie w stronę stoku. Ta technika przydaje się szczególnie na wąskich ścieżkach, mokrej trawie, piargu i śniegu.
Kijki trekkingowe na zejściu
Podczas zejścia kijki mają przejąć część obciążenia i dać dodatkowy punkt podparcia przed postawieniem nogi. Wydłuż je względem ustawienia na płaskim terenie. Kiedy końcówka opiera się niżej na stoku, dłoń powinna pozostać w naturalnej pozycji, bez głębokiego pochylania tułowia.
Nie wysuwaj kijków maksymalnie tylko dlatego, że schodzisz w dół. Zbyt długie modele łatwo zaklinają się między kamieniami, utrudniają szybkie przestawienie i mogą wyrywać rękę przy poślizgnięciu. Na technicznym zejściu lepsze jest stabilne, umiarkowane wydłużenie oraz częstsze stawianie końcówek niż próba sięgania daleko przed siebie.
Jeżeli idziesz z plecakiem obciążonym sprzętem biwakowym, wodą i zapasem jedzenia, kijek na zejściu ma większe znaczenie. Każdy krok przenosi wtedy wyższe obciążenie na stawy. Ustaw długość tak, aby faktycznie móc oprzeć ciężar na rękojeściach, ale nadal zachować lekko ugięte łokcie. Zablokowany, wyprostowany łokieć gorzej amortyzuje nagłe obciążenie.
Jak ustawić segmenty i blokady
Kijki trekkingowe występują najczęściej w wersji składanej, teleskopowej lub hybrydowej. Regulacja zależy od konstrukcji, ale cel jest ten sam: segmenty mają być równo wysunięte, a blokady pewnie zamknięte.
W modelach teleskopowych z zewnętrznym zaciskiem najpierw otwórz klamrę, ustaw długość według skali, a następnie mocno zamknij zacisk. Kijek nie powinien składać się pod naciskiem, ale klamra nie może też wymagać użycia dużej siły. Jeśli blokada jest zbyt luźna, dokręć śrubę regulacyjną minimalnie - zwykle wystarczy ćwierć obrotu. Zbyt mocne dokręcenie przyspiesza zużycie mechanizmu i utrudnia obsługę w rękawicach.
W systemie skręcanym segmenty blokuje się przez obrót. Przed wyjściem sprawdź, czy nie ma piasku, błota i wilgoci na łączeniach. Brud obniża skuteczność blokady, a mokre dłonie utrudniają dokręcenie. Po złożeniu kijka oprzyj go o podłoże i przenieś na rękojeść część masy ciała. To szybki test, który lepiej wykonać przy schronisku lub parkingu niż na stromym fragmencie szlaku.
Kijki składane typu Z mają zwykle stałą długość albo niewielki zakres regulacji. W ich przypadku sprawdź, czy wszystkie segmenty weszły na swoje miejsce, linka jest prawidłowo napięta, a przycisk lub mechanizm blokujący zaskoczył do końca. Są lekkie i wygodne w transporcie, lecz nie zastępują pełnej regulacji teleskopowej, gdy trasa prowadzi przez długie podejścia, zejścia i trawersy.
Paski do nadgarstków: regulacja, która zmienia pracę kijka
Dobrze dobrany pasek pozwala przekazać nacisk z dłoni na nadgarstek i przedramię. Wsuń dłoń od dołu przez pętlę, a następnie chwyć rękojeść razem z paskiem. Pasek powinien podpierać nadgarstek, bez wrzynania się w skórę i bez dużego luzu.
Nie zaciskaj dłoni przez cały marsz. Przy prawidłowo ustawionym pasku możesz na moment rozluźnić palce, nie tracąc kontroli nad kijkiem. Zmniejsza to zmęczenie przedramion podczas wielogodzinnej wędrówki. W terenie, gdzie istnieje ryzyko zaklinowania kijka między kamieniami lub korzeniami, część osób świadomie nie zakłada pasków. To rozwiązanie ogranicza ryzyko szarpnięcia nadgarstka, ale odbiera część korzyści podczas mocnego odpychania.
Pamiętaj o rękawicach. Jeśli ruszasz rano w cienkich rękawiczkach, a później zdejmujesz je w cieple, paski mogą wymagać korekty. Tak samo dzieje się po założeniu grubszych rękawic zimowych. Regulacja ma być szybka i możliwa bez zdejmowania plecaka.
Końcówki, talerzyki i ustawienie podłoża
Długość kijka nie działa w oderwaniu od końcówki. Na skale, ubitej ziemi i korzeniach najlepiej sprawdzają się odsłonięte końcówki z węglika spiekanego. Dają dobrą przyczepność, ale mogą rysować nawierzchnie i ślizgać się na bardzo gładkiej, mokrej skale. Gumowe nakładki są przydatne na asfalcie, kostce i podczas dojścia do szlaku, ponieważ zmniejszają hałas i chronią końcówkę.
W śniegu, błocie lub sypkim piasku załóż talerzyki. Bez nich kijek może zapadać się głęboko, przez co jego efektywna długość nagle maleje. Mały talerzyk trekkingowy zwykle wystarcza na miękki grunt, a szerszy model zimowy jest potrzebny w głębokim śniegu. Po zmianie talerzyków przejdź kilka kroków i sprawdź, czy sposób podparcia nadal odpowiada ustawionej długości.
Kiedy regulować kijki w trakcie marszu
Zmiana długości ma sens wtedy, gdy teren utrzyma nowy charakter przez dłuższy czas. Przed kilkusetmetrowym podejściem, długim zejściem do doliny albo trawersem warto zatrzymać się na minutę. Przy krótkich, pofałdowanych odcinkach częsta regulacja może być bardziej uciążliwa niż pomocna.
Dobrym nawykiem jest sprawdzenie blokad przed wyjściem, po dłuższym postoju w deszczu oraz po przejściu przez błoto lub wodę. Jeśli kijek zaczyna się samoczynnie składać, nie ignoruj problemu. Zatrzymaj się, oczyść mechanizm, osusz segmenty i ustaw napięcie zacisku. W górach awaria jednego kijka na zejściu potrafi zmienić tempo całej grupy.
Przed kolejną trasą ustaw kijki na długość bazową, sprawdź paski i dobierz końcówki do nawierzchni. Dopiero potem spakuj je przy plecaku lub w jego kieszeni bocznej. Dobrze wyregulowane kijki nie są dodatkiem do marszu - stają się przewidywalnym punktem podparcia wtedy, gdy teren przestaje być przewidywalny.